Terminoloji & Latince Kalıplar

Hukuk Lügatı

Hukuk tahsilinde ve içtihatlarda sıkça karşılaşılan Latince kavramlar, temel ilkeler ve kavramsal ayrımlar.

TÜMÜ A B C Ç D E F G H I İ K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z

İlliyet Bağı (Nedensellik Bağı)

Nexus Causalis
Genel Hukuk

Failin davranışı ile meydana gelen zarar veya netice arasındaki sebep-sonuç ilişkisidir.

Gerek ceza hukukunda sorumluluk için gerekse borçlar hukukunda haksız fiil tazminatı için eylem ile netice arasında uygun illiyet bağı aranır. Üçüncü kişinin ağır kusuru, mağdurun ağır kusuru veya mücbir sebep illiyet bağını kesebilir.

Somut Olay / Örnek: Hafifçe tokat atılan kişinin hastaneye giderken ambulansın kaza yapması sonucu ölmesinde tokat ile ölüm arasında uygun illiyet bağı kesilmiştir.

İsnadiyet (Kusur Yeteneği)

Imputabilitas
Ceza Hukuku

Kişinin işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğidir.

TCK m.31 (yaş küçüklüğü) ve m.32 (akıl hastalığı) isnat yeteneğini doğrudan etkileyen düzenlemelerdir. İsnat yeteneği bulunmayan kimseye ceza yaptırımı değil, güvenlik tedbiri uygulanır.

Somut Olay / Örnek: 11 yaşındaki bir çocuğun cezai sorumluluğu bulunmadığından isnat yeteneği yoktur.

İtiraz

Obiectio
Medeni Hukuk & Usul

Bir hakkın hiç doğmadığını veya sonradan tamamen sona erdiğini ileri süren savunma vasıtasıdır.

Hakim davanın her aşamasında itiraz sebeplerini taraflar ileri sürmese dahi kendiliğinden (re'sen) araştırmak ve uygulamak zorundadır.

Somut Olay / Örnek: Sözleşme yapılırken failin ayırt etme gücünün bulunmadığı veya borcun ödendiği (itfa) iddiası birer itirazdır.