Medeni Hukuk
Ders Notu
1. Sınıf / Temel Seviye
Medeni Hukukta Hak Ehliyeti ile Fiil Ehliyeti Ayrımı
HA
Hukuk Çalışma Notu
İlgili Mevzuat Maddeleri:
TMK m.8
TMK m.9
TMK m.10
TMK m.13
Hukukçunun Özeti & Kritik İpuçları
- • Hak ehliyeti pasiftir; haklara ve borçlara sahip olabilme yeteneğidir. Sağ ve tam doğumla başlar.
- • Fiil ehliyeti aktiftir; kendi fiilleriyle hak kazanabilme ve borç altına girebilme yeteneğidir.
- • Fiil ehliyetinin 3 olumlu şartı: Ayırt etme gücü, erginlik, kısıtlı olmamak.
- • Ayırt etme gücü bulunmayan kişinin yaptığı işlemler kural olarak kesin hükümsüzdür (butlan).
1. Hak Ehliyeti: "İnsan Olmanın Doğal Sonucu"
Türk Medeni Kanunu m.8 çok berrak bir ilke koyar: "Her insanın hak ehliyeti vardır. Bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler."
Yeni doğmuş bir bebek, akıl hastası bir birey veya komadaki bir kimse hak ehliyetine sahiptir; mirasçı olabilir, mülkiyet edinebilir.
2. Fiil Ehliyeti: "Kendi Eylemleriyle Sonuç Doğurabilme"
TMK m.9 uyarınca fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir. Fiil ehliyetine sahip olmak için üç kümülatif şart aranır:
- Ayırt etme gücüne (temyiz kudretine) sahip olmak (TMK m.13)
- Ergin (reşit) olmak (TMK m.11)
- Kısıtlı (vesayet altında) olmamak (TMK m.14)
Bu Not Nasıl Çıkarıldı?
Bu çalışma notu, ilgili kanun gerekçesi, Yargıtay Ceza/Hukuk Genel Kurulu kararları ve doktrindeki temel ders kitapları karşılaştırılarak hazırlanmıştır. Amacım hem kendi hukuk sınavlarıma en verimli şekilde hazırlanmak hem de benzer konuyu çalışan meslektaş adaylarıma sade bir özet sunmaktır.